Ai thống nhất tam quốc

      33
TênThông tin chung

Tư Mã Ý (chữ Hán: 司馬懿; 179 7 tháng 9, 251), biểu trường đoản cú Trọng Đạt (仲達), là nhà bao gồm trị, công ty quân sự giao hàng nước Tào Ngụy thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông cũng là fan đặt nền móng mang lại nhà Tây Tấn sửa chữa nhà Nguỵ.

Bạn đang xem: Ai thống nhất tam quốc


*

TựTrọng Đạt (仲達)
Thế lựcTào Ngụy
Chức vụThái phó
Sinh179 Ôn, Tiêu Tác, Hà phái nam (Trung Quốc)
Mất7 tháng 9, 251
Miếu hiệuCao Tổ(晋高祖)
Thụy hiệuTuyên Hoàng Đế (宣皇帝)

Ông gồm công lớn bảo đảm an toàn được Tào Ngụy trước những cuộc Bắc vạc của Gia mèo Lượng. Sau đó 1 khoảng thời gian dài kiên trì Tào Sảng để ngóng thời cơ, ông đã tiến hành một cuộc lật đổ siêu hạng vào năm 249, khiến hoàng đế Nguỵ chỉ với tồn trên trên lý thuyết. Từ kia vị trí quyền lực nhất của ông vào triều đình nhà Ngụy đã liên tục được bàn giao cho hai bé ông là tư Mã Sư và tứ Mã Chiêu nắm quyền lực tối cao thực tế của nhà Ngụy, sản xuất tiền đề cho cháu của ông là tư Mã Viêm soán ngôi nhà Ngụy, ra đời nhà Tấn, thống nhất Trung Hoa, chấm dứt thời kỳ Tam Quốc.

Sau khi đơn vị Tấn thành lập, tứ Mã Ý đang được con cháu mình truy vấn tôn thụy hiệu là Tuyên hoàng đế (宣皇帝), miếu hiệu là Cao Tổ (高祖), nên còn được gọi là Tấn Cao Tổ (晉高祖) tốt Tấn Tuyên Đế (晋宣帝).

Mục lục

Thiếu thờiSửa đổi

Tư Mã Ý làm việc đông hà xuất thân từ mái ấm gia đình có tám tín đồ con trai. Mỗi người đều phải sở hữu một hiệu xong bằng chữ Đạt. Vì chưng đó, bạn bè họ hồ hết được gọi phổ biến là tứ Mã chén bát Đạt (司馬八達). Đây là 1 trong thuật ngữ để tỏ lòng kính trọng, bởi các nhóm tám nhân vật kỹ năng khác trong các thời kỳ trước đông đảo đã được gọi theo cách này.<1> mái ấm gia đình ông sinh sống trong Lạc Dương lúc Đổng Trác chỉ chiếm thành phố, hủy diệt nó, với dời thủ đô hà nội tới ngôi trường An.

Cha ông là tư Mã chống (司马防), mẹ là Kỳ Đình (奇庭). Anh trai bốn Mã Ý, tứ Mã Lãng đang dẫn mái ấm gia đình về quê cũ ở thị xã Ôn với sau đó, dự kiến rằng chỗ ấy sẽ phát triển thành chiến trường, liên tục chuyển về Lê Dương (黎陽).

Năm 194, lúc Tào Tháo pk với lưu lại Bị, bốn Mã Ý lại đưa gia đình về Ôn huyện.<2>

Dòng họ tư MãSửa đổi

Tư Mã Thị là con cháu của Cao Dương, hậu duệ của Trùng Lê, hạ quan liêu Chúc Dung. Tự thời viễn cổ đến triều Thương gần như giữ chức Hạ quan. Đến thời nhà Chu, Hạ quan thay đổi Tư Mã. Thời vua Châu Tuyên, cha ông Trình chưng Hưu Phụ có công bằng định trường đoản cú Châu mà phong họ tứ Mã thành quý tộc. Đời thiết bị 12, bốn Mã Ngang theo Hạng Vũ diệt Tần, được ban tước Ân Vương đóng đô nghỉ ngơi quận Hà Nội. Thời đơn vị Hán, gia tộc tư Mã đời đời hầu như ở đây.

Dưới trướng Tào TháoSửa đổi

Những tại sao nói về vấn đề Tư Mã Ý ship hàng dưới trướng Tào Tháo tất cả khác biệt, nhưng lại ông đã đồng ý chức vụ trước tiên trong phe Tào túa ở tuổi bố mươi. Theo Tấn thư, tư Mã Ý tin rằng nhà Hán sẽ nhanh lẹ chấm dứt, với không thấy tất cả động cơ dấn mình vào phe Tào, vốn đã chiếm quyền kiểm soát ở trong nhà Hán. Ông đã khước từ các lời mời của Tào Tháo, viện cớ mình đang bị bệnh. Tào Tháo không tin tưởng lý vày này, và phái tín đồ tới đơn vị ông vào đêm tối để kiểm tra. Biết trước điều này, tứ Mã Ý phía trong giường cả buổi tối không cử động.

Năm 208, Tào Tháo đang trở thành Thừa tướng mạo và chỉ thị cho tứ Mã Ý cho tới tham chính, nói rằng "Nếu ông ta lẩn tránh, hãy bắt giữ." hại điều không hay đã xảy ra khi còn từ chối, tứ Mã Ý cuối cùng chấp nhận giữ chức Văn học tập duyện (文学掾).<3> tuy nhiên, theo Ngụy lược, Tào Hồng, bạn em họ của Tào Tháo, sẽ yêu cầu bốn Mã Ý cho tới để được gia công bạn cùng với ông ta, nhưng tư Mã Ý, vì chưng không reviews cao Tào Hồng, sẽ giả vờ ốm phải kháng gậy để tránh gặp gỡ mặt ông ta. Tào Hồng giận dữ tới chạm chán Tào túa kể lại câu chuyện, tiếp đến Tào toá trực tiếp yêu cầu tứ Mã Ý tới gặp. Chỉ khi đó Tư Mã Ý mới ưng thuận theo phe Tào.<4>

Dưới trướng Tào Tháo, ông bắt đầu thăng tiến qua những chức vụ Đông Tào duyện (東曹掾), chức quan chịu trách nhiệm đưa các quan chức vào có tác dụng việc, Chủ cỗ (主簿) và bốn mã (司馬), chức quan tiền đảm nhiệm cung cấp và ráng vấn.


Năm 215, khi Tào Tháo vượt qua Trương Lỗ với bắt nhân thứ này đầu hàng, bốn Mã Ý vẫn khuyên Tào Tháo liên tiếp tiến về phía phái mạnh tới Ích Châu, vày Lưu Bị vẫn không ổn định được quyền kiểm soát ở đó. Tuy nhiên, Tào Tháo không áp theo lời răn dạy này. Tư Mã Ý nằm trong các các gắng vấn hối thúc Tào túa áp dụng khối hệ thống Đồn điền chế và ủng hộ Tào cởi lên cầm cố chức Ngụy Vương.<5>

Thời Tào PhiSửa đổi

Thậm chí trước lúc Tào toá mất, tứ Mã Ý vẫn cận kề với người kế vị ông ta là Tào Phi. Lúc Tào Phi được lựa chọn làm vậy tử nhà Ngụy năm 216, tứ Mã Ý trở thành thư ký kết của Tào Phi. Lúc Tào toá phân vân giữa việc lựa chọn Tào Phi với Tào Thực, tư Mã Ý nằm trong số những người ủng hộ Tào Phi cùng giúp ông lên kế vị. Nhờ thế, tứ Mã Ý được Tào Phi hết tin tưởng cậy.<3>

Sau khi Tào cởi chết, Tào Phi kế vị biến hóa Ngụy Văn Đế, tư Mã Ý sẽ tham gia vào câu hỏi hạ bệ cùng gạt Tào Thực ngoài vũ đài chủ yếu trị.<6> Ông được Tào Phi phong có tác dụng Hà Tân đình hầu (河津亭侯), thăng quá tướng Trưởng sử (丞相长史), dần dần lên Thượng thư, Đốc quân rồi Ngự sử Trung vượt (御史中丞), cải tước vị thành An Quốc mùi hương hầu (安国乡侯). Năm 221, ông được thăng Thị trung, kiêm Thượng thư Hửu phó xạ.

Năm 225, Tào Phi cố gắng quân tấn công Đông Ngô của Tôn Quyền, và giao cho tư Mã Ý cai quan kinh thành khi ông ta vắng vẻ mặt. Tào Phi coi tứ Mã Ý như Tiêu Hà, bạn được ca tụng về phần đông đóng góp âm thầm phía sau trận tiền.<5> Ngay sau khi trở về, Tào Phi một lần nữa review cao tứ Mã Ý, nói "Khi ta sẽ ở phía Đông, ông đang ở lại khiếp đô bảo vệ nó ngăn chặn lại nhà Thục sinh sống phía Tây. Khi ta trở về phía Tây tấn công Thục, ta đã lại nhằm ông sống lại cản lại nhà Ngô sinh hoạt phía Đông."<7> bốn Mã Ý lập cập được thăng chức Lục Thượng thư sự (録尚書事) (người đứng đầu các quan thượng thư), ở thời khắc ấy có quyền lực tối cao thực tế và trọng trách như thừa tướng.

Thời Tào DuệSửa đổi

Năm 226, lúc Tào Phi đã được gần chết, ông phó thác người kế vị là Tào Duệ cho tứ Mã Ý, Tào Chân, và Trần Quần. Khi Tào Duệ biến hóa Ngụy Minh Đế, ông rất tin cẩn Tư Mã Ý với phong cho tứ Mã Ý chức Phiêu kỵ Đại tướng mạo quân (骠骑大将军)<8> nắm quyền kiểm soát và điều hành quân team tại Dự châu và Kinh châu (督荊豫二州諸軍事) vùng biên giới giữa Ngụy và Ngô để phòng lại những lực lượng của Tôn Quyền.

Xem thêm: Bộ Sưu Tập Ảnh Gái Xinh Không Mặc Nội Y Khoe Trọn Cặp Bưởi To Tròn

Trận Tân ThànhSửa đổiBài chi tiết: Trận Tân Thành

Năm 220, khi dạn dĩ Đạt đầu mặt hàng Ngụy và được Tào Phi tin yêu giao chức thống trị Tân Thành. Tư Mã Ý không tin tưởng ông ta với can con gián Tào Phi đừng trọng dụng Đạt, nhưng chủ kiến không được nghe.<6> Năm 227, khỏe mạnh Đạt bước đầu các cuộc trao đổi với Ngô cùng Thục, có tương lai sẽ con quay sang phòng Ngụy khi bao gồm cơ hội. Tuy nhiên, ông đã chần chừ trước hồ hết lời hối thúc của Gia cát Lượng, với Gia cát Lượng đang buộc ông ta buộc phải hành động bằng phương pháp tiết lộ ý muốn nổi loạn của mạnh dạn Đạt mang lại Thân Nghi, người đang cố gắng quyền sống Ngụy Hưng (魏興). Khi khỏe mạnh Đạt biết thủ đoạn đã bị lộ, ông ta bắt đầu chiêu tập binh mã nhằm hành động.<9>

Sợ bạo phổi Đạt khởi binh ngay, tư Mã Ý gửi mang lại ông ta một bức thư nói: "Trước kia, ông mặt hàng Ngụy cùng được giao phó đảm bảo an toàn biên giới chống Thục. Người Thục xuẩn ngốc cùng vẫn ghét ông vị không chịu đựng theo góp Quan Vũ. Khổng Minh cũng vậy, với ông ta sẽ tìm cách tàn phá ông. Có lẽ rằng ông cũng mang đến rằng, tin ông chuẩn bị làm loạn chỉ cần một thủ đoạn của Lượng thôi."<10>

Mạnh Đạt gọi thư cho rằng mình không còn nguy khốn gì nữa, cùng không vội rút chuẩn bị. Ông tin rằng bốn Mã Ý, đang đề xuất trấn giữ vùng biên giới giữa Ngụy với Thục, bắt buộc mất các tháng để về gặp mặt Tào Phi xin quân rồi new tới Tân Thành được. Tuy nhiên, tư Mã Ý ngay lập tức khởi thủy tới Tân Thành trong 8 ngày, mau lẹ đánh bại khỏe khoắn Đạt còn không kịp chuẩn bị, với giết ông ta. Hành vi này góp phần trực tiếp vào thành công xuất sắc của Trận Nhai Đình khiến cho Tư Mã Ý càng nổi tiếng.

Chống Gia cat LượngSửa đổiBài bỏ ra tiết: Gia mèo Bắc phạt

Đại tư mã Tào Chân, tín đồ từng lãnh đạo cuộc phòng vệ chống lại hầu hết cuộc Bắc phát của Gia cat Lượng chết năm 231, bốn Mã Ý lên chũm chức với lần đầu tiên đối khía cạnh với các đội quân của Gia mèo Lượng. Bốn Mã Ý giữ lại quân đồn trú, chiến lược của ông là đợi cho quân Thục phải gặp gỡ khó khăn vì bài toán tiếp tế quân lương. Ông tránh giao tranh cùng với quân Thục trong phần đa tình huống, cùng bị những tướng bên dưới quyền chế nhạo, họ nhận định rằng ông là nhân thiết bị nhút nhát.<11> lúc không thể phòng vệ mãi, ông đành phải cho các tướng tấn công các địa điểm của quân Thục, nhưng mà họ bị đánh thua nặng với mất 3000 quân, 500 bộ giáp với 3000 nỏ.<12> Khi cuối cùng Gia cat Lượng đề xuất rút lui, bốn Mã Ý lệnh đến Trương Cáp đuổi theo, Trương Cáp bị phục kích và bị giết, việc này nổi lên 2 nghi vấn:

Tư Mã Ý dù biết Gia cát Lượng sẽ phục kích nhưng vì chưng chủ trương muốn phá hủy Trương Cáp bắt buộc đã mượn đao giết thịt người.Tư Mã Ý đang thực sự bị trúng kế của Gia cat Lượng nên khiến Trương Cáp bị giết.

Nguỵ lược viết: Quân Lượng lui về, tư Mã Ý sai Cáp xua đuổi theo, Cáp nói: "Quân pháp dạy, vây thành tất cần mở cửa sinh cho giặc, kẻ thù chạy không nên đuổi theo". Ý ko nghe. Cáp bất đắc dĩ, yêu cầu tiến binh. Bởi vì quân Thục bố trí mai phục bên trên núi cao, cung nỏ phun loạn xạ, Cáp bị trúng thương hiệu vào bắp đùi."


Tuy nhiên, những nhà sử học khác lại có ý kiến rằng bài toán Trương Cáp xua theo Gia cat Lượng cùng bị phục kích tử vong ở Kiếm các là do chính chủ ý của Trương Cáp chứ không hẳn do ý kiến của tứ Mã Ý.

Trận tiến công thứ hai giữa tư Mã Ý với Gia mèo Lượng ra mắt năm 234. Tư Mã Ý một lần nữa biết rằng vấn đề của quân Thục đó là tiếp lương, và sai bảo cho tư Mã Chiêu giữ quân che chở đợi quân thù mệt mỏi. Hai đội quân đã tuyên chiến đối đầu tại đồng bởi Ngũ Trượng. Dù những lần bị Gia cat Lượng khiêu chiến, tứ Mã Ý quán triệt quân tấn công. Để kích động tư Mã Ý, Gia cat Lượng gửi đến Ý quần áo bầy bà kèm theo bức thư "`Trọng Đạt chui rúc trong thành ko giám ra nghênh chiến, thì bao gồm khác chi bọn bà, nếu muốn xưng danh là bạn quân tử cùng còn biết liêm sĩ, thì hãy ra phía bên ngoài thành đọ tài cao thấp, nếu không thì hãy mặc bộ áo xống này vào`". Các tướng Ngụy tức điên hy vọng ra đánh. Để dỗ dành các tướng lĩnh, tứ Mã Ý viết thư cho hoàng đế Tào Duệ xin ra đánh. Tào Duệ biết ý của bốn Mã Ý không thích đánh, cần cho Tân Tì ra răn dạy sĩ xuất sắc giữ bình tĩnh.<13> bốn Mã Ý đã đạt được lệnh của hoàng đế, vày vậy cứ đóng góp chặt cửa thành không ra. Gia cát Lượng lại nhờ cất hộ một sứ đưa tới khiêu chiến. Bốn Mã Ý không thảo luận việc quân mà chỉ hỏi các bước của Gia cat Lượng. Sứ đưa đáp Gia cát Lượng đích thân điều hành và quản lý tất cả các bước lớn bé dại trong quân, tự việc phương án đến việc ẩm thực ăn uống của sĩ tốt, nhưng bạn dạng thân Lượng lại nạp năng lượng rất ít. Tư Mã Ý kế tiếp đã nói với bộ hạ Gia cat Lượng cần yếu sống lâu.<14>

Sau kia Gia cát Lượng lao lực mà chết, quân Thục âm thầm lặng lẽ rút quân tuy thế giữ kín việc không phát tang. Bốn Mã Ý, được dân địa phương báo tin Lượng đã chết liền xua quân truy hỏi kích. Tuy nhiên tướng Thục là Khương Duy cùng Dương Nghi cho trở lại giả giải pháp như ước ao đánh. Tư Mã Ý thấy vậy sợ hãi rằng Gia cat Lượng chỉ giả bị tiêu diệt liền mang lại lui quân. Câu hỏi Tư Mã Ý còn sống bắt buộc bỏ chạy trước một Gia cát Lượng đã chết khiến người lúc ấy có câu nói: "Gia mèo chết cũng đuổi được Trọng Đạt sống" (死諸葛嚇走活仲達). Khi tứ Mã Ý biết vấn đề này, ông cười và nói: "Ta hoàn toàn có thể chiến đấu với người sống, chứ không phải người chết."<15>

Chiến dịch tiến công Công Tôn UyênSửa đổi

Sau khi Vô Khâu Kiệm bắt buộc đánh bại các lực lượng của Công Tôn Uyên nghỉ ngơi Liêu Đông, và Công Tôn Uyên đã tự phong có tác dụng Yên Vương, Tào Duệ trao cho tứ Mã Ý nhiệm vụ tiến công Công Tôn Uyên. Tứ Mã Ý nhì lần vượt mặt Công Tôn Uyên trên chiến trường, cùng buộc ông ta bắt buộc rút lui về Tương Bình (襄平), và sẵn sàng bao vây. Trời bất ngờ đột ngột đổ mưa lớn khiến trận đánh gián đoạn, nhưng ngay lúc mưa tạnh, bốn Mã Ý tung ra một cuộc tiến công tổng lực. Công Tôn Uyên và các con bị giết thịt khi chạy trốn.<16>

Binh trở thành diệt Tào SảngSửa đổi

Khi Tào Duệ sắp tới chết, ông nghi vấn Tư Mã Ý, và bố trí kế hoạch gạt tư Mã Ý ra khỏi triều đình của người kế vị là Tào Phương.<17> Ông muốn phó thác Tào Phương cho tất cả những người chú là Tào Vũ (曹宇) cùng với chức nhiếp chính, cùng rất Hạ Hầu Hiến (夏侯獻), Tào Sảng, Tào Triệu (曹肇), cùng Tần Lãng (秦朗). Mặc dù nhiên, hai vị quan tiền được ông tin cẩn là lưu lại Phóng (劉放) cùng Tôn bốn (孫資) không thân thương với Hạ Hầu và Tào Triệu lo ngại về vấn đề được phong làm các quan nhiếp chính, cùng tìm biện pháp thuyết phục ông gửi Tào Sảng (là tín đồ họ thân thiết) cùng tứ Mã Ý (khi ấy đang chỉ huy quân tại cấp huyện(汲縣, nằm trong Tân Hương, Hà phái nam ngày nay, và là fan Lưu Phóng cùng Tôn tư thân thiết)<18> có tác dụng nhiếp thiết yếu thay thế. Tào Vũ, Tào Triệu và Tần Lãng bị gạt ngoài kế hoạch.

Ban đầu, Tào Sảng và bốn Mã Ý cùng chia sẻ quyền lực, cơ mà Tào Sảng nhanh lẹ dùng một vài thủ đoạn bao gồm trị để tôn vinh Tư Mã Ý với những chức danh như Đại Thái phó trong những khi gạt bỏ quyền lực tối cao thực sự ngoài tay ông ta. Tào Sảng kế tiếp đưa ra các quyết định đặc biệt quan trọng và không nên hỏi chủ ý Tư Mã Ý. Cấp tốc chóng, bè bạn của Tào Sảng tất cả Đặng Dương (鄧颺), Lý chiến thắng (李勝), Hà Yến (何晏), với Đinh Mật (丁謐),<19> những người được nghe biết về kĩ năng nhưng thiếu thốn khôn ngoan, được giao rất nhiều vị trí quyền lực, cùng họ trục xuất hồ hết vị quan ko cùng phe cánh với mình ngoài triều đình.<20> bốn Mã Ý vẫn được nỗ lực quyền lãnh đạo quân team (cả việc vượt qua cuộc tiến công lớn của Đông Ngô năm 241), nhưng không tồn tại quyền lực vào triều đình.<21>

Năm 244, Tào Sảng vẫn muốn có danh tiếng quân sự của riêng mình, tung ra một cuộc tiến công lớn vào thành phố biên giới phệ của Thục Hán nghỉ ngơi Hán Trung (Hán Trung, Tứ suốt ngày nay), nhưng mà không chuẩn bị kỹ càng về hậu cần. 2 bên ở vắt giằng co, nhưng sau thời điểm các lực lượng Tào Ngụy hết lương thực, Tào Sảng nên rút lui với tổn thất to về nhân mạng.<22> mặc dù nhiên, dù đại bại trận, Tào Sảng vẫn nỗ lực thực quyền. Năm 247, tứ Mã Ý tuyệt vọng và chán nản với hoàn cảnh hữu danh vô thực của mình, cáo nhỏ xíu xin về vườn. Tào Sảng phái Lý thắng tới dò la tất cả phải tứ Mã Ý bé thật xuất xắc không, tứ Mã Ý đóng giả và lừa được Lý Thắng.<23>

Năm 249, tứ Mã Ý ra tay. Lúc Tào Phương và Tào Sảng ở phía bên ngoài thủ đô nhằm tới thăm mộ Tào Duệ thì tứ Mã Ý, với sự trợ góp của một vài vị quan kháng Tào Sảng, tuyên bố đạt được mệnh lệnh từ Quách thái hậu (vợ Minh Đế Tào Duệ), đóng toàn bộ các cổng thành Lạc Dương với gửi một thông báo tới Tào Phương, buộc tội Tào Sảng kìm chế với lũng đoạn triều đình cùng yêu ước Tào Sảng cùng đồng đội của ông ta bắt buộc bị cách chức. Tào Sảng hoảng loạn không biết đề nghị làm ráng nào, thậm chí khi đã được cầm cố vấn là hoàn Phạm gợi nhắc mang Tào Phương chạy đến kinh đô không giống ở hứa Xương để phát hịch call quân các trấn về chống lại bốn Mã Ý, Tào Sảng chọn lựa cách đầu mặt hàng với lời hứa hẹn của tứ Mã Ý rằng sẽ mang đến ông ta giữ lại rất nhiều chức danh. Mặc dù nhiên, bốn Mã Ý mau lẹ nuốt lời cùng hành quyết Tào Sảng cùng tất cả phe cánh cùng bọn họ hàng của họ vì tội phản bội bội.<24>

Sau khi chiếm phần quyền, tứ Mã Ý cảnh giác gạt bỏ tất cả hiểm họa tiềm tàng với quyền lực của mình. Ông nhanh lẹ thực hiện dự tính chiếm đoạt bằng cách buộc Tào Phương trao đến ông cửu tích - một tín hiệu thoán chiếm - và tiếp đến lại tự chối. Vị vua 18 tuổi Tào Phương không thể chút quyền lực nào. Tuy nhiên, bốn Mã Ý vẫn thu phục lấy được lòng dân khi phá hủy tình trạng tham nhũng cùng sự quan liêu thời Tào Sảng, thăng chức cho một số trong những vị quan tiền thanh liêm.

Sau vấn đề này, tứ Mã Ý được thăng thừa tướng, tiến tước An Bình quận công (安平郡公), vào triều không điện thoại tư vấn tên. Mặc dù vậy Tư Mã Ý vờ vịt khiêm nhường,<8> chỉ thừa nhận Thái phó, tước đoạt Vũ Dương hầu (舞阳侯). Sử sách call là Cao Bình Lăng chi biến (高平陵之變) tốt Chính Thủy bỏ ra biến (正始之變).